{"id":310,"date":"2020-08-13T22:39:25","date_gmt":"2020-08-13T18:39:25","guid":{"rendered":"http:\/\/intermedplus.az\/?p=310"},"modified":"2020-08-16T22:52:52","modified_gmt":"2020-08-16T18:52:52","slug":"rusiyanin-koronavirus-peyv%c9%99ndi-dahiyan%c9%99-h%c9%99r-sey-kimi-sad%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intermedplus.az\/?p=310","title":{"rendered":"Rusiyan\u0131n koronavirus peyv\u0259ndi: Vaksin art\u0131q k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"\n<p>Vaksin art\u0131q k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. \u00d6z\u00fc d\u0259 ilk k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r Qamaleya \u0130nstitutunun b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 olublar. Bundan sonra vaksin k\u00f6n\u00fcll\u00fc h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. He\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma olmay\u0131b, ham\u0131da g\u00fccl\u00fc immunitet yaran\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz h\u0259kiml\u0259r monoklonal anticisiml\u0259rd\u0259n, steroidl\u0259rd\u0259n, antiviral preparatlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 u\u011fur \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. \u0130ndi daha az x\u0259st\u0259 \u00f6l\u00fcr, amma h\u0259l\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131r infeksiya formalar\u0131 hal\u0131nda onlar\u0131 a\u011fciy\u0259rl\u0259rin s\u00fcni ventilyasiyas\u0131na ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oluruq. H\u0259r on n\u0259f\u0259rd\u0259n alt\u0131s\u0131-s\u0259kkizi x\u0259st\u0259xanadaxili infeksiyalardan \u00f6l\u00fcr. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259ri yeni antibiotikl\u0259r xilas ed\u0259 bil\u0259rdi. Amma onlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259r laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fqa bir yol da var: insanlar\u0131 koronavirus infeksiyas\u0131ndan qorumaq. Bu yol h\u0259r bir c\u0259h\u0259td\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r \u2013 h\u0259m insan sa\u011flamd\u0131r, h\u0259m d\u0259 \u0259trafdak\u0131lar\u0131 yoluxdurmayacaq. Ax\u0131 x\u0259st\u0259liy\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fc insanlar \u00e7ox olduqca, c\u0259miyy\u0259td\u0259 immun t\u0259b\u0259q\u0259si daha qal\u0131n olduqca, epidemiyan\u0131n sonu daha tez olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259l\u0259 ki x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t yaln\u0131z insan\u0131n x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259si hal\u0131nda formala\u015f\u0131r. Amma daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz bir se\u00e7im var \u2014 immunizasiya. \u00dcst\u0259lik, Qamaleya \u0130nstitutunun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f effektiv v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz vaksin m\u00f6vcuddur. Mikrobiologiya sah\u0259sind\u0259 bu institut avtomobil s\u0259nayesind\u0259 &#8220;Mercedes&#8221; kimi eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 olan bir brenddir.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademikl\u0259r Ginsburq v\u0259 Loqunovu uzun ill\u0259rdir ki, tan\u0131y\u0131ram. Onlarla v\u0259 onlar\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 il\u0259 biz davaml\u0131 bakteriyalarla m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni yollar haz\u0131rlay\u0131r\u0131q. Bundan \u0259lav\u0259, institutun aliml\u0259ri Ebola v\u0259 MERS-\u0259 qar\u015f\u0131 vaksinl\u0259ri u\u011furla yarad\u0131blar. \u00d6z\u00fc d\u0259 t\u0259kc\u0259 yaratmay\u0131blar, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li yolunu \u2013 vektor yolunu i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlayblar. \u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rsiz olan adenovirusa \u2013 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 raket kimi orbital stansiyan\u0131 \u2013 y\u0259ni koronavirusun bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131rlar v\u0259 onu insan orqanizmin\u0259 yeridirl\u0259r. Bundan sonra insanda h\u0259m &#8220;raket da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na&#8221; h\u0259m d\u0259 &#8220;orbital stansiyaya&#8221; immunitet formala\u015f\u0131r. M\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259ti m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 h\u0259ft\u0259 sonra eyni &#8220;orbital stansiya&#8221;n\u0131 ba\u015fqa bir &#8220;raket da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131nda&#8221; \u2013 dig\u0259r adenovirusda \u2013 b\u0259d\u0259n\u0259 daxil edirl\u0259r. V\u0259 yen\u0259 immunitet formala\u015f\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259, h\u0259r iki adenovirusa z\u0259if immunitet yaran\u0131r (b\u0259d\u0259nin ona ehtiyac\u0131 yoxdur), koronavirusa qar\u015f\u0131 is\u0259 davaml\u0131 v\u0259 etibarl\u0131 immun m\u00fcdafi\u0259 formala\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, dahiyan\u0259 h\u0259r \u015fey kimi sad\u0259dir. Bizim aliml\u0259rimizd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 kim bunu bel\u0259 inc\u0259likl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yib. D\u00fcnyada daha bir ne\u00e7\u0259 vektorlu vaksin yarad\u0131l\u0131r, amma bu vaksinin iki &#8220;da\u015f\u0131y\u0131c\u0131 raketi&#8221; var!<\/p>\n\n\n\n<p>Vaksin art\u0131q k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. \u00d6z\u00fc d\u0259 ilk k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r Qamaleya \u0130nstitutunun b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 olublar. Onlar sanki yeni k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn yarad\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r \u2013 k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda durublar v\u0259 ilk qatar onun \u00fcz\u0259rind\u0259n gedib. Bundan sonra vaksin k\u00f6n\u00fcll\u00fc h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. He\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma olmay\u0131b, ham\u0131da g\u00fccl\u00fc immunitet yaran\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>T\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil ki, mediada d\u0259rhal t\u0259nqid dal\u011fas\u0131 yay\u0131ld\u0131: o\u011furlanm\u0131\u015f texnologiyalar haqq\u0131nda uydurmadan, immunitetin formala\u015fmas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 koronavirusa t\u0259sad\u00fcf\u0259n yoluxma hal\u0131nda v\u0259ziyy\u0259tin pisl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fc bar\u0259d\u0259 yalan\u00e7\u0131 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r. Sonuncu qorxulu s\u0259sl\u0259nir: infeksiyan\u0131n anticisimd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq g\u00fccl\u0259nm\u0259si (ADE). Qeyri-m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qorxuludur. Virusoloqlar is\u0259 ADE effektinin yaln\u0131z Denge q\u0131zd\u0131rmas\u0131na aid oldu\u011funu bilirl\u0259r v\u0259 o da peyv\u0259nd il\u0259 \u0259laq\u0259li deyil.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Burada sual yaran\u0131r. B\u0259s m\u0259tbuatda bu kampaniyan\u0131 kim maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir? &#8220;M\u00fcst\u0259qil ekspertl\u0259r&#8221; kimd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131rlar? Poli\u015finelin sirri: rusiyal\u0131 aliml\u0259rd\u0259n geri qalan dig\u0259r vaksin istehsal\u00e7\u0131lar\u0131, h\u0259m\u00e7inin yaln\u0131z x\u0259st\u0259liyin y\u00fcng\u00fcl formalar\u0131nda effektiv olan v\u0259 b\u00f6y\u00fck miqdarda yan t\u0259sirl\u0259r ver\u0259n antiviral preparatlar\u0131n istehsal\u00e7\u0131lar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz h\u0259kiml\u0259r\u0259 bunun \u015fahidi olmaq utancvericidir. Biz koronavirus infeksiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin daha biz\u0259 g\u0259lm\u0259m\u0259sini v\u0259 n\u0259hay\u0259t ki epidemiyaya g\u00f6r\u0259 \u0259limizin \u00e7atmad\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olma\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259yirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vaksin art\u0131q k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259rd\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. \u00d6z\u00fc d\u0259 ilk k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r Qamaleya \u0130nstitutunun b\u00fct\u00fcn \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 olublar. Bundan sonra vaksin k\u00f6n\u00fcll\u00fc h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. He\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma olmay\u0131b, ham\u0131da g\u00fccl\u00fc immunitet yaran\u0131b. Biz h\u0259kiml\u0259r monoklonal anticisiml\u0259rd\u0259n, steroidl\u0259rd\u0259n, antiviral preparatlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k koronavirus x\u0259st\u0259l\u0259rinin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 u\u011fur \u0259ld\u0259 etmi\u015fik. \u0130ndi daha az x\u0259st\u0259 \u00f6l\u00fcr, amma h\u0259l\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131r infeksiya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":311,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mqallr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=310"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":331,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/310\/revisions\/331"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/311"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}