{"id":338,"date":"2020-08-20T15:02:01","date_gmt":"2020-08-20T11:02:01","guid":{"rendered":"http:\/\/intermedplus.az\/?p=338"},"modified":"2020-08-20T15:02:03","modified_gmt":"2020-08-20T11:02:03","slug":"insan-papilloma-virusu-haqqinda-bilm%c9%99li-oldugumuz-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intermedplus.az\/?p=338","title":{"rendered":"\u0130nsan papilloma virusu haqq\u0131nda bilm\u0259li oldu\u011fumuz faktlar"},"content":{"rendered":"\n<p><em><strong>\u0130nsan papilloma viruslar\u0131 (IPV) n\u0259dir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130PV (HPV &#8211; Human papillomavirus) geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 cinsi yolla yoluxan infeksiyan\u0131 (CYY\u0130) t\u00f6r\u0259d\u0259n virusdur. \u0130PV-nin\u00a0 \u00e7ox sayda m\u00fcxt\u0259lif tipl\u0259ri\/n\u00f6vl\u0259ri vard\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6vl\u0259ri genital (cinsi) nahiy\u0259d\u0259 ziyill\u0259rin v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si daxil olmaqla, bir s\u0131ra sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri yarada bil\u0259r. \u018fks\u0259r hallarda klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r olmur v\u0259 ya olduqda da sa\u011falma 1-2 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131na ba\u015f verir.\u00a0 B\u0259zi hallarda probleml\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 peyv\u0259ndl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilir.\u00a0<br><br><em><strong>\u0130PV-y\u0259 nec\u0259 yoluxurlar?<\/strong><\/em><br><br>Virus da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 il\u0259 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 (\u0259sas\u0259n vaginal v\u0259 ya anal) olduqda yoluxma\u00a0 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. H\u0259tta virus da\u015f\u0131yan \u015f\u0259xsd\u0259 he\u00e7 bir \u0259lam\u0259t v\u0259 ya simptom olmad\u0131qda infeksiya \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r. Bir cinsi partnyoru oldu\u011fu halda bel\u0259 h\u0259r bir f\u0259al cinsi h\u0259yat\u0131 olan insan\u0131n virusa yoluxmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. X\u0259st\u0259liyin\u00a0 simptomlar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n insan\u0131n yoluxma vaxt\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u0130PV sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fks\u0259r hallarda \u0130PV \u00f6zba\u015f\u0131na ke\u00e7ir&nbsp; v\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir sa\u011flaml\u0131q problemi yaratm\u0131r. Ancaq b\u0259zi hallarda&nbsp; genital \u015fi\u015fuclu kondilomalar\u0131n,ziyill\u0259rin v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Genital ziyill\u0259r&nbsp; ki\u00e7ik v\u0259 ya b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259, t\u0259k v\u0259 ya qrup, yast\u0131 v\u0259 ya ucu biz, yaxud g\u00fcl k\u0259l\u0259mi formalar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.&nbsp; Tibb i\u015f\u00e7isi&nbsp; genital nahiy\u0259ni m\u00fcayin\u0259 etdikd\u0259 onlar\u0131 asanca t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u0130PV x\u0259r\u00e7\u0259ng t\u00f6r\u0259dir?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130PV u\u015faql\u0131q boynunda v\u0259 dig\u0259r xarici cinsiyy\u0259t orqanlar\u0131&nbsp; v\u0259 ya anus nahiy\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Virusun m\u00fcxt\u0259lif tipl\u0259ri f\u0259rqli sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri t\u00f6r\u0259dir; m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130PV-nin m\u00fc\u0259yy\u0259n tipi&nbsp; dil v\u0259 bo\u011faz&nbsp; nahiy\u0259sind\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259&nbsp; s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bir \u00e7ox hallarda insan yoluxduqdan sonra x\u0259r\u00e7\u0259ngin yaranmas\u0131na q\u0259d\u0259r&nbsp; ill\u0259r, h\u0259tta onillikl\u0259r ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Virus da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131nda x\u0259r\u00e7\u0259ng v\u0259 ya hans\u0131sa dig\u0259r&nbsp; sa\u011flaml\u0131q problemi inki\u015faf ed\u0259c\u0259yini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n t\u0259yin etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil . \u0130mmun sistemi z\u0259if olan&nbsp; insanlarda (H\u0130V\/A\u0130DS) \u0130PV-nin&nbsp; \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k ehtimal\u0131 daha azd\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259y\u0259 meyillilik daha \u00e7oxdur.<br><br><em><strong>\u0130PV-nin v\u0259 onun t\u00f6r\u0259tdiyi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>1. Peyv\u0259nd olunmaq. \u0130PV-y\u0259&nbsp; qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 effektlidir. Peyv\u0259nd ki\u015fi v\u0259 qad\u0131nlar\u0131 \u0130PV t\u00f6r\u0259d\u0259n&nbsp; x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n (x\u0259r\u00e7\u0259ng d\u0259 daxil olmaqla) qoruya bil\u0259r.&nbsp; Peyv\u0259nd alt\u0131 ay \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 inyeksiya \u015f\u0259klind\u0259 vurulur; tam \u00fc\u00e7 dozan\u0131 almaq \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<p>2. U\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259nginin skrininqi (yoxlan\u0131\u015f\u0131) apar\u0131lmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. 21-d\u0259n 65&nbsp; ya\u015fa q\u0259d\u0259r olan&nbsp; b\u00fct\u00fcn&nbsp; qad\u0131nlar m\u00fct\u0259madi ginekoloji m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7dikd\u0259 u\u015faql\u0131q boynu x\u0259r\u00e7\u0259nginin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Cinsi c\u0259h\u0259td\u0259n aktiv olduqda:<\/p>\n\n\n\n<p>4. H\u0259r zaman lateksd\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f prezervativl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Lakin prezervativ \u0259hat\u0259 etm\u0259y\u0259n\u00a0 sah\u0259l\u0259ri d\u0259 \u0130PV infeksiyala\u015fd\u0131ra bil\u0259r; bel\u0259likl\u0259\u00a0 prezervativ tam qorunman\u0131\u00a0 t\u0259min etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Monoqam \u0259laq\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259lidir\u00a0 &#8211; yaln\u0131z ba\u015fqa cinsi partnyoru olmayan bir n\u0259f\u0259rl\u0259\u00a0 cinsi \u0259laq\u0259d\u0259 olmaq.\u00a0 \u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Kiml\u0259r peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn 11-12 ya\u015fl\u0131 o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar\u0131n peyv\u0259nd olunmalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir. \u018fg\u0259r bu ya\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 peyv\u0259nd apar\u0131lmay\u0131bsa, o\u011flanlara 21,&nbsp; q\u0131zlara is\u0259 26 ya\u015fad\u0259k peyv\u0259ndin vurulmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u0130nsan\u0131n \u0130PV-y\u0259 yoluxub-yoluxmamas\u0131n\u0131 nec\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k olar?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan\u0131n &#8220;\u0130PV statusunu&#8221;&nbsp; t\u0259yin ed\u0259n test h\u0259l\u0259lik m\u00f6vcud deyil. Respublikadan xaricd\u0259 yaln\u0131z u\u015faql\u0131q boynunun x\u0259r\u00e7\u0259ngini&nbsp; &nbsp;t\u0259yin ed\u0259&nbsp; bil\u0259n \u0130PV testl\u0259ri\/analiz m\u00f6vcuddur. Bu testl\u0259r 30 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fl\u0131 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Ki\u015fil\u0259r\u0259, yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 ya 30 ya\u015fa q\u0259d\u0259r qad\u0131nlara h\u0259min testl\u0259r yaram\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fks\u0259r hallarda \u0130PV-y\u0259 yoluxan insanlarda he\u00e7 bir \u0259lam\u0259t v\u0259 ya probleml\u0259r yaranm\u0131r v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar yoluxduqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 bilmirl\u0259r. B\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 \u0130PV-y\u0259 yoluxma hallar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da sadalanan v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 a\u015fkar olunur:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Cinsiyy\u0259t \u00fczvl\u0259ri nahiy\u0259sind\u0259 ziyill\u0259r\u00a0 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldikd\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>2. Qad\u0131nlarda u\u015faql\u0131q boynunun m\u00fcayin\u0259si zaman\u0131 (Pap testin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259 qeyri-adi h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin tap\u0131lmas\u0131)<\/p>\n\n\n\n<p>3. X\u0259r\u00e7\u0259ng\u00a0 kimi ba\u015fqa ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri yarand\u0131qda<br><br><strong><em>\u0130PV hamil\u0259liy\u0259 nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130PV-y\u0259 yoluxmu\u015f qad\u0131nda&nbsp; hamil\u0259lik&nbsp; zaman\u0131 da ziyill\u0259r v\u0259 u\u015faql\u0131q boynunun h\u00fcceyr\u0259l\u0259rind\u0259 qeyri-normal&nbsp; d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259tta hamil\u0259lik zaman\u0131 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 qar\u015f\u0131 u\u015faql\u0131q boynunun adi skrininqi\/m\u00fcayin\u0259si&nbsp; apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130PV-y\u0259 yoluxmu\u015f qad\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 da do\u011fu\u015f zaman\u0131 yoluxa bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>\u0130PV v\u0259 \u0130PV-y\u0259 s\u0259b\u0259b olan sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri m\u00fcalic\u0259 edil\u0259 bil\u0259rmi?<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan papilloma virusunun ayr\u0131ca m\u00fcalic\u0259si yoxdur. Ancaq virusun t\u00f6r\u0259tdiyi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si m\u00f6vcuddur:<\/p>\n\n\n\n<p>1. Genital nahiy\u0259d\u0259 ziyill\u0259r h\u0259kim t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcalic\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. M\u00fcalic\u0259 olunmad\u0131qda onlar ya \u00f6z ba\u015f\u0131na \u00f6t\u00fcb ke\u00e7\u0259, ya h\u0259min v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qala bil\u0259r v\u0259 ya onlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri, yaxud say\u0131 arta bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>2. U\u015faql\u0131q boynunun x\u0259r\u00e7\u0259ng\u00f6n\u00fc v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri m\u00fcalic\u0259 oluna bil\u0259r. Qad\u0131n vaxt\u0131nda m\u00fcvafiq ginekoloji m\u00fcayin\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7dikd\u0259 v\u0259&nbsp; problem a\u015fkar olunduqda x\u0259r\u00e7\u0259ngin inki\u015faf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>3. \u0130PV-y\u0259 s\u0259b\u0259b olan ba\u015fqa orqanlar\u0131n x\u0259r\u00e7\u0259ngi d\u0259 erk\u0259n a\u015fkar edilib m\u00fcalic\u0259 olunduqda tam sa\u011falma m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan papilloma viruslar\u0131 (IPV) n\u0259dir? \u0130PV (HPV &#8211; Human papillomavirus) geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 cinsi yolla yoluxan infeksiyan\u0131 (CYY\u0130) t\u00f6r\u0259d\u0259n virusdur. \u0130PV-nin\u00a0 \u00e7ox sayda m\u00fcxt\u0259lif tipl\u0259ri\/n\u00f6vl\u0259ri vard\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n n\u00f6vl\u0259ri genital (cinsi) nahiy\u0259d\u0259 ziyill\u0259rin v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ngin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si daxil olmaqla, bir s\u0131ra sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri yarada bil\u0259r. \u018fks\u0259r hallarda klinik \u0259lam\u0259tl\u0259r olmur v\u0259 ya olduqda da sa\u011falma 1-2&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mqallr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":341,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/338\/revisions\/341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}