{"id":355,"date":"2020-09-06T15:30:32","date_gmt":"2020-09-06T11:30:32","guid":{"rendered":"http:\/\/intermedplus.az\/?p=355"},"modified":"2020-09-06T15:30:34","modified_gmt":"2020-09-06T11:30:34","slug":"immun-sistemini-z%c9%99ifl%c9%99d%c9%99n-%c9%99sas-amill%c9%99r-%c9%99s%c9%99b-v%c9%99-srtess","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/intermedplus.az\/?p=355","title":{"rendered":"\u0130mmun sistemini z\u0259ifl\u0259d\u0259n \u0259sas amill\u0259r &#8211; \u018fs\u0259b v\u0259 srtess"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130mmunitetin mexanizmi haqq\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 frans\u0131z t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Lui Paster t\u0259r\u0259find\u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u00fcsusi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f \u201ct\u00fck\u0259nm\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d verilmi\u015fdir. Lakin zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu n\u0259z\u0259riy\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmad\u0131. Pasterin v\u0259 rus alimi Me\u00e7nikovun immunologiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131nda x\u00fcsusi rolu olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, Me\u00e7nikov t\u0259r\u0259find\u0259n immunitetin faqositar n\u0259z\u0259riyy\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, immmunologiyan\u0131n formala\u015fms\u0131nda Paul Erklix v\u0259 Robert Koxun da xidm\u0259tl\u0259ri dan\u0131lmazd\u0131r. Aliml\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 tan\u0131\u015f olduqca bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259linir ki, \u0259g\u0259r immunitet z\u0259ifl\u0259yibs\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 immun sistemi h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin orqanizmi qorumaq qabiliyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcbs\u0259 bu, insan\u0131 b\u00fct\u00fcn x\u0259st\u0259likl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz v\u0259 \u00e7ar\u0259siz edir.&nbsp;Bir s\u00f6zl\u0259, y\u00fcks\u0259k immunitet sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n fundamentidir v\u0259 \u0259g\u0259r o, yoxdursa, s\u0259hh\u0259timiz yerl\u0259-yeksan olar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130mmun sistemi insan orqanizmind\u0259 iki vacib proses\u0259 cavabdehdir:<\/p>\n\n\n\n<p>Birincisi, orqanizmi m\u00fcxt\u0259lif m\u0259n\u015f\u0259li infeksiyalardan (virus, bakteriya, mikrob, g\u00f6b\u0259l\u0259k v\u0259 s.) qoruyur;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi is\u0259 \u00f6z i\u015fini ba\u015fa vuran v\u0259 ya z\u0259d\u0259l\u0259n\u0259n, h\u0259m\u00e7inin qocalm\u0131\u015f h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin yenil\u0259nm\u0259, \u0259v\u0259zetm\u0259 i\u015fi il\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. \u0130mmunitetin bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan milyardlarla h\u00fcceyr\u0259si (makrofaqlar, faqositl\u0259r, limfositl\u0259r), immunoqlobulin z\u00fclal\u0131 v\u0259 s. vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7 biofaktor &#8211; sink, C v\u0259 D vitamini &#8211; bizim immun sistemimizin m\u00fch\u00fcm tikinti bloklar\u0131d\u0131r v\u0259 bir-birini qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n m\u00fcxt\u0259lif v\u0259zif\u0259l\u0259ri yerin\u0259 yetirirl\u0259r. Yax\u015f\u0131 t\u0259nziml\u0259nmi\u015f biofaktorlar\u0131n tarazl\u0131\u011f\u0131 biz\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 v\u0259 dig\u0259r infeksiyalara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa v\u0259 onlardan t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir \u2013 biz b\u00fct\u00fcn il \u0259rzind\u0259 g\u00fccl\u00fc immun sistemimiz\u0259 arxalana bil\u0259rik.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 insan xroniki stress ya\u015famas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, hipodinamiya, qeyri-d\u00fczg\u00fcn qida se\u00e7imi, y\u0259ni \u015f\u0259k\u0259rli-unlu qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck, yanl\u0131\u015f qidalanma v\u0259 yuxu rejimi d\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti bir az da g\u0259rginl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259hz stress zaman\u0131 orqanizmin 3 t\u0259nziml\u0259yici q\u00fcvv\u0259si olan sinir, endokrin v\u0259 immun sisteml\u0259rinin birliyi v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259si qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. Bu zaman immun \u2013neyroendokrin \u0259laq\u0259l\u0259rinin aktivliyi d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k, hormonal disbalansa s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, davaml\u0131 stresd\u0259n qa\u00e7maq h\u0259r zaman m\u00fcmk\u00fcn deyil. Amma orqanizmin stres\u0259 qar\u015f\u0131 reaksiyas\u0131n\u0131 normalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 onun yaratd\u0131\u011f\u0131 pozulmalar\u0131 aradan qald\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dqiqat zaman\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 alt\u0131nda olan u\u015faqlarda streptokokk v\u0259 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n infeksiyas\u0131 a\u015fkarlanandan iki h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l, onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259y\u0259can yaradan hadis\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n 4 d\u0259f\u0259 artd\u0131\u011f\u0131 qeyd edilmi\u015fdir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn stresi yaradan faktorlar\u0131 azaltmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Kliniki t\u0259dqiqatlar vasit\u0259si il\u0259 s\u00fcbut edilmi\u015fdir ki, yuxu pozulmas\u0131 v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 immunitetin funksiyas\u0131n\u0131 azald\u0131r, bu, daha tez-tez KRV\u0130 il\u0259 xast\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. B\u0259rpaedici yuxu olmayana q\u0259d\u0259r immun sistem normal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259z. H\u0259tta gec\u0259nin yar\u0131s\u0131na q\u0259d\u0259r yuxusuz qalma\u011f\u0131n\u0131z n\u00f6vb\u0259ti g\u00fcn\u0259 olan immuniteti azald\u0131r\u015f<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015f\u0131n vaxt\u0131nda yata\u011fa girin v\u0259 yatmam\u0131\u015fdan 1-2 saat qabaq mobil vasit\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 televizora baxmay\u0131n. \u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc yatma\u011fa haz\u0131rlay\u0131n. \u018ftraf\u0131n\u0131zdaki s\u0259sl\u0259ri minimuma endirin, \u00e7al\u0131\u015f\u0131n tam qaranl\u0131q \u015f\u0259rait yarad\u0131n.Yuxu \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 aradan qald\u0131r\u0131n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r immun sisteminiz il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259riniz varsa v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fczd\u0259 h\u0259r hans\u0131 bir formada z\u0259iflik hiss edirinizs\u0259, bazar ert\u0259sind\u0259n etibar\u0259n Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259ri, Heyd\u0259r \u018fliyev prospekti, 40-c\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &#8220;InterMed Plus&#8221; Diaqnostika M\u0259rk\u0259zimiz\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 v\u0259 ya sayt\u0131m\u0131z\u0131n onlayn randevu b\u00f6lm\u0259sind\u0259n m\u00fcvafiq h\u0259kim konsultasiyas\u0131na yaz\u0131la bil\u0259rsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130mmunitetin mexanizmi haqq\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 frans\u0131z t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 Lui Paster t\u0259r\u0259find\u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 x\u00fcsusi qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f \u201ct\u00fck\u0259nm\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259si\u201d verilmi\u015fdir. Lakin zaman ke\u00e7dikc\u0259 bu n\u0259z\u0259riy\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultmad\u0131. Pasterin v\u0259 rus alimi Me\u00e7nikovun immunologiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131nda x\u00fcsusi rolu olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, Me\u00e7nikov t\u0259r\u0259find\u0259n immunitetin faqositar n\u0259z\u0259riyy\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan ba\u015fqa, immmunologiyan\u0131n formala\u015fms\u0131nda Paul Erklix v\u0259 Robert Koxun da xidm\u0259tl\u0259ri dan\u0131lmazd\u0131r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":356,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mqallr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=355"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":357,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/355\/revisions\/357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/356"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/intermedplus.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}